Hymn to Liberty

Δυστυχής! ΠαρηγορίαDystychís! ParigoríaUnhappy one! The only consolation

μόνη σοῦ ἕμενε νὰ λὲςmóni sou émene na lesleft to you was to tell of

περασμένα μεγαλείαperasména megaleíapast glories

καὶ διηγώντας τὰ νὰ κλαῖς.kai diigóntas ta na klais.and, telling of them, to weep.

Καὶ ἀκαρτέρει καὶ ἀκαρτέρειKai akartérei kai akartéreiAnd waited and waited

φιλελεύθερη λαλιά,fileléftheri laliá,for a liberty-loving voice,

ἕνα ἐκτύπαε τ’ ἄλλο χέριéna ektýpae t' állo chérione hand struck the other

ἀπὸ τὴν ἀπελπισιά,apó tin apelpisiá,out of despair,

Κι ἔλεες: «Πότε, ἅ, πότε βγάνωKi élees: «Póte, a, póte vgánoAnd you said: «When, ah, when shall I lift

τὸ κεφάλι ἀπὸ τσ’ ἐρμιές;».to kefáli apó ts' ermiés?»my head out of the desolate places?»

Καὶ ἀποκρίνοντο ἀπὸ πάνωKai apokrínonto apó pánoAnd there answered from above

κλάψες, ἄλυσες, φωνές.klápses, ályses, fonés.laments, chains, cries.

Τότε ἐσήκωνες τὸ βλέμμαTóte esíkones to vlémmaThen you raised your gaze,

μὲς στὰ κλάιματα θολό,mes sta kláimata tholó,clouded in tears,

καὶ εἰς τὸ ροῦχο σου ἔσταζ’ αἷμα,kai eis to roúcho sou éstaz' aíma,and on your garment blood dripped,

πλῆθος αἷμα ἑλληνικό.plíthos aíma ellinikó.a multitude of Greek blood.

Μὲ τὰ ροῦχα αἱματωμέναMe ta roúcha aimatoménaWith your clothes bloodied

ξέρω ὅτι ἔβγαινες κρυφὰxéro óti évgaines kryfáI know that you went out in secret

νὰ γυρεύῃς εἰς τὰ ξέναna gyrévis eis ta xénato seek in foreign lands

ἄλλα χέρια δυνατά.álla chéria dynatá.other, strong hands.

Μοναχὴ τὸ δρόμο ἐπῆρες,Monachí to drómo epíres,Alone you took the road,

ἐξανάλθες μοναχή·exanálthes monachí;alone you came back again;

δὲν εἴν' εὔκολες οἱ θύρεςden eín' éfkoles oi thýresdoors are not easy

ἐὰν ἡ χρεία τὲς κουρταλῇ.eán i chreía tes kourtalí.if need knocks on them.

Ἄλλός σοῦ ἔκλαψε εἰς τὰ στήθια,Állos sou éklapse eis ta stíthia,One wept on your breast,

ἀλλ' ἀνάσασι καμμιά·all' anásasi kammiá;but no relief at all;

ἄλλος σου ἔταξε βοήθειαállos sou étaxe voítheiaanother promised you help

καὶ σὲ γέλασε φρικτά.kai se gélase friktá.and deceived you horribly.

Ἄλλοι, ὀϊμέ, στὴ συμφορά σουÁlloi, oïmé, sti symforá souOthers, alas, at your misfortune

ὀποῦ ἐχαίροντο πολύ,opoú echaíronto polý,who rejoiced greatly,

«σύρε νὰ 'βρῃς τὰ παιδιά σου,«sýre na 'vris ta paidiá sou,«go and find your children,

σύρε», ἔλεγαν οἱ σκληροί.sýre», élegan oi skliroí.go», said the cruel ones.

Φεύγει ὀπίσω τὸ ποδάριFévgei opíso to podáriThe foot flees backward

καὶ ὀλογλήγορο πατεῖkai ologlígoro pateíand very swiftly treads

ἢ τὴν πέτρα ἢ τὸ χορτάριí tin pétra í to chortárieither the stone or the grass

ποὺ τὴ δόξα σοῦ ἐνθυμεῖ.pou ti dóxa sou enthymeí.that reminds you of your glory.

Ταπεινότατή σου γέρνειTapeinótatí sou gérneiMost humbly droops

ἡ τρισάθλια κεφαλή,i trisáthlia kefalí,your thrice-wretched head,

σὰν πτωχοῦ ποὺ θυροδέρνειsan ptochoú pou thyrodérneilike a pauper's who knocks from door to door

κι εἶναι βάρος του ἡ ζωή.ki eínai város tou i zoí.and whose life is a burden to him.

Ναί, ἀλλὰ τώρα ἀντιπαλεύειNaí, allá tóra antipaléveiYes, but now there fights back

κάθε τέκνο σου μὲ ὁρμή,káthe tékno sou me ormí,every child of yours with vigour,

ποὺ ἀκατάπαυστα γυρεύειpou akatápafsta gyréveiwho ceaselessly seeks

ἢ τὴ νίκη ἢ τὴ θανῆ.í ti níki í ti thaní.either victory or death.

Ἀπ' τὰ κόκαλα βγαλμένηAp' ta kókala vgalméniBrought forth from the bones,

τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά,ton Ellínon ta ierá,the sacred ones, of the Greeks,

καὶ σὰν πρῶτα ἀνδρειωμένη,kai san próta andreioméni,and valiant as at first,

χαῖρε, ὦ χαῖρε, Ἐλευθεριά!chaíre, o chaíre, Eleftheriá!hail, O hail, Liberty!

Μόλις εἶδε τὴν ὁρμή σουMólis eíde tin ormí souAs soon as it saw your onrush,

ὁ οὐρανὸς ποὺ γιὰ τσ' ἐχθροὺςo ouranós pou gia ts' echthroústhe sky, which for the enemies

εἰς τὴ γῆ τὴ μητρική σουeis ti gi ti mitrikí souin your mother earth

ἔτρεφ' ἄνθια καὶ καρπούς,étref' ánthia kai karpoús,nourished flowers and fruits,

ἐγαλήνεψε· καὶ ἐχύθειegalínepse; kai echýtheigrew calm; and there poured forth

καταχθόνια μιὰ βοή,katachthónia mia voí,a roar from beneath the earth,

καὶ τοῦ Ρήγα σοῦ ἀπεκρίθηkai tou Ríga sou apekríthiand of Rigas there answered you

πολεμόκραχτη ἡ φωνή.polemókrachti i foní.the war-shouting voice.

Ὅλοι οἱ τόποι σου σ' ἐκράξανÓloi oi tópoi sou s' ekráxanAll your lands called out to you,

χαιρετώντας σὲ θερμά,chairetóntas se thermá,greeting you warmly,

καὶ τὰ στόματα ἐφωνάξανkai ta stómata efonáxanand the mouths cried out

ὅσα αἰσθάνετο ἡ καρδιά.ósa aistháneto i kardiá.all that the heart felt.

Ἐφωνάξανε ὣς τ' ἀστέριαEfonáxane os t' astériaThey cried out to the stars,

τοῦ Ἰονίου καὶ τὰ νησιά,tou Ioníou kai ta nisiá,the islands of the Ionian too,

κι ἐσηκώσανε τὰ χέριαki esikósane ta chériaand raised their hands

γιὰ νὰ δείξουνε χαρά,gia na deíxoune chará,to show joy,

μ' ὅλον ποὺ 'ναι ἀλυσωμένοm' ólon pou 'nai alysoménoalthough it is chained,

τὸ καθένα τεχνικά,to kathéna techniká,each one, cunningly,

καὶ εἰς τὸ μέτωπο γραμμένοkai eis to métopo gramménoand on its forehead written

ἔχει: «Ψεύτρα Ἐλευθεριά».échei: «Pséftra Eleftheriá».it has: «False Liberty».

Γκαρδιακὰ χαροποιήθειGkardiaká charopoiítheiHeartily rejoiced

καὶ τοῦ Βάσιγκτον ἡ γῆ,kai tou Vásigkton i gi,the land of Washington too,

καὶ τὰ σίδερα ἐνθυμήθειkai ta sídera enthymítheiand remembered the irons

ποὺ τὴν ἔδεναν κι αὐτή.pou tin édenan ki aftí.that bound it also.

Ἀπ' τὸν πύργο τοῦ φωνάζει,Ap' ton pýrgo tou fonázei,From its tower it cries out,

σὰ νὰ λέῃ σὲ χαιρετῶ,sa na léi se chairetó,as if to say, I greet you,

καὶ τὴ χήτη τοῦ τινάζειkai ti chíti tou tinázeiand shakes its mane,

τὸ λιοντάρι τὸ Ἱσπανό.to liontári to Ispanó.the Spanish lion.

Ἐλαφιάσθη τῆς ἈγγλίαςElafiásthi tis AnglíasStartled like a deer was England's

τὸ θηρίο, καὶ σέρνει εὐθὺςto thirío, kai sérnei efthýsbeast, and at once it sends

κατὰ τ' ἄκρα τῆς Ρουσίαςkatá t' ákra tis Rousíastowards the ends of Russia

τὰ μουγκρίσματα τσ' ὀργῆς.ta mougkrísmata ts' orgís.the roars of its wrath.